هگل

جایگاه و مؤلفه‌های فکری هگل

مؤلفه
توضیح

جایگاه فکری (بسیار مهم)
بنیان‌گذار ایدئالیسم مطلق و دیالکتیکی؛ متفکری نظام‌ساز که عقل، تاریخ، واقعیت و آزادی را به‌عنوان یک کل پویا (روح) تبیین می‌کند. نزد هگل، واقعیت ذاتاً عقلانی و تاریخی است.

مسئله یا مسائل محوری
نسبت عقل و واقعیت؛ حرکت و پیشرفت تاریخ؛ تحقق آزادی؛ شکل‌گیری خودآگاهی؛ رابطهٔ فرد و دولت؛ امکان شناخت مطلق

مفاهیم کلیدی
دیالکتیک، روح (فردی، عینی، مطلق)، رفع (Aufhebung)، خودآگاهی، تاریخ‌مندی عقل، آزادی عقلانی، دولت عقلانی

پرسش مرکزی اندیشه او
عقل چگونه از دل تضادها و در بستر تاریخ به خودآگاهی و آزادی می‌رسد؟

مخالفان فکری
تجربه‌گرایی انگلیسی (لاک، هیوم)، کانت (نقد جدایی نومن/پدیدار)، فیشته (ذهن‌گرایی افراطی)، شلینگ (طبیعت‌گرایی غیرتاریخی)، رمانتیسم احساس‌محور

متأثر از چه کسانی؟
افلاطون (دیالکتیک)، ارسطو (غایت‌مندی)، اسپینوزا (کل‌گرایی)، لایبنیتس، کانت، فیشته، شلینگ

تأثیر گذاشته بر چه کسانی؟
مارکس و انگلس، لنین، نیچه (منتقد)، هایدگر، گادامر، کوژو، آدورنو و مکتب فرانکفورت، سنت فلسفهٔ قاره‌ای و نظریهٔ دولت مدرن